26 lipca. Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu i Lasów Namorzynowych. Zobacz miejsca, gdzie są prawdziwe cuda

Wyobraź sobie las, który nie rośnie na lądzie, lecz w słonej wodzie. Jego korzenie wystają ponad powierzchnię, a między nimi pływają rekiny, żółwie morskie, koniki morskie i tysiące młodych ryb. To właśnie lasy namorzynowe, jedne z najcenniejszych ekosystemów na Ziemi.

26 lipca to Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu i Lasów Namorzynowych, ustanowiony przez UNESCO. Celem jest zwrócenie uwagi na dramatyczne tempo zanikania namorzynów wskutek zanieczyszczeń wód, wycinki lasów, rozwoju turystyki oraz zmian klimatu.

Choć zajmują mniej niż 1% wszystkich lasów świata, od ich istnienia zależy życie milionów ludzi i tysięcy gatunków zwierząt.

Czym są lasy namorzynowe?

Namorzyny (mangrowce) to drzewa i krzewy przystosowane do życia na styku morza i lądu. Rosną w wodzie morskiej oraz słonawej, a ich charakterystyczne korzenie wyrastają ponad powierzchnię błota, umożliwiając oddychanie podczas przypływu.

Stanowią naturalną ochronę wybrzeży przed falami sztormowymi, huraganami i tsunami. Magazynują ogromne ilości dwutlenku węgla, oczyszczają wodę oraz są miejscem rozrodu wielu gatunków ryb i skorupiaków.

Najpiękniejsze lasy namorzynowe świata

1. Sundarbany – Indie i Bangladesz

To największy las namorzynowy na świecie, zajmujący około 10 tysięcy km² u ujścia Gangesu, Brahmaputry i Meghny.

Sundarbany wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie tygrysy bengalskie nauczyły się pływać między wyspami. Oprócz nich żyją tu krokodyle różańcowe, wydry, jelenie, pytony oraz ponad 300 gatunków ptaków.

Podczas przypływu znaczna część lasu znajduje się pod wodą, tworząc niezwykły krajobraz przypominający labirynt kanałów.

2. Rezerwat Nabq – Szarm el-Szejk, Egipt

Większość turystów odwiedzających Szarm el-Szejk kojarzy przede wszystkim rafy koralowe Morza Czerwonego. Niewielu wie, że zaledwie kilkanaście kilometrów od centrum miasta znajduje się Rezerwat Nabq, jeden z najbardziej niezwykłych obszarów chronionych w Egipcie.

To najbardziej wysunięte na północ naturalne lasy namorzynowe Morza Czerwonego. Rosną tu głównie Avicennia marina, gatunek potrafiący przetrwać w bardzo słonej wodzie i ekstremalnych temperaturach.

Korzenie namorzynów są schronieniem dla:

• młodych ryb rafowych,
• krabów,
• koników morskich,
• płaszczek,
• ptaków wędrownych.

Spacer drewnianymi pomostami przez Rezerwat Nabq pozwala obserwować pustynię, morze i zielone namorzyny w jednym miejscu. To jedno z najciekawszych przyrodniczo miejsc na Synaju.

3. Everglades – Floryda, USA

Na południu Florydy znajduje się Park Narodowy Everglades, wpisany na listę UNESCO.

Jest to największy obszar namorzynowy w Ameryce Północnej.

Spotkać tu można:

• aligatory,
• krokodyle amerykańskie,
• manaty,
• delfiny,
• pelikany,
• czaple,
• orły bieliki.

Namorzyny Everglades chronią wybrzeże przed huraganami, które regularnie nawiedzają Florydę.

4. Park Narodowy Komodo – Indonezja

Indonezja posiada około 20 procent wszystkich lasów namorzynowych na świecie.

W Parku Narodowym Komodo lasy te otaczają liczne wyspy zamieszkiwane przez słynne warany z Komodo – największe jaszczurki świata.

Pod wodą między korzeniami rozwijają się rafy koralowe oraz setki gatunków ryb tropikalnych. To jedno z najlepszych miejsc na świecie do nurkowania.

5. Belize – Karaiby

Wybrzeże Belize słynie z drugiej największej rafy koralowej na świecie.

Lasy namorzynowe tworzą naturalną osłonę rafy, zatrzymując osady i zanieczyszczenia zanim dotrą do oceanu.

Żyją tu:

• rekiny pielęgniarki,
• żółwie zielone,
• manaty,
• płaszczki,
• setki gatunków ryb tropikalnych.

To prawdziwy raj dla miłośników snorkelingu i fotografii przyrodniczej.

6. Rezerwat Biosfery Sian Ka’an – Meksyk

Na półwyspie Jukatan, niedaleko Tulum i Cancún, znajduje się jeden z najcenniejszych rezerwatów Meksyku.

Lasy namorzynowe przeplatają się tutaj z lagunami, rafami koralowymi i słynnymi cenotami.

Można spotkać:

• flamingi karaibskie,
• krokodyle,
• jaguary,
• manaty,
• ponad 300 gatunków ptaków.

To jedno z najbardziej różnorodnych biologicznie miejsc obu Ameryk.

7. Queensland i Terytorium Północne – Australia

Australia posiada ponad 11 tysięcy kilometrów wybrzeża porośniętego namorzynami.

W okolicach Darwin oraz Zatoki Carpentaria występują jedne z najlepiej zachowanych lasów mangrowych świata.

To siedlisko:

• krokodyli różańcowych,
• dugongów,
• żółwi morskich,
• pelikanów,
• licznych gatunków ryb.

Namorzyny skutecznie chronią wybrzeże przed cyklonami tropikalnymi.

8. Delta Rufiji – Tanzania

Największy system namorzynowy Afryki Wschodniej znajduje się w delcie rzeki Rufiji.

Lasy te stanowią podstawę życia lokalnych społeczności utrzymujących się z rybołówstwa.

Można spotkać tutaj hipopotamy, krokodyle nilowe, małpy oraz setki gatunków egzotycznych ptaków.

Dlaczego świat walczy o ochronę namorzynów?

Naukowcy podkreślają, że lasy namorzynowe:

• magazynują nawet kilkukrotnie więcej węgla niż większość lasów lądowych,
• chronią wybrzeża przed tsunami i sztormami,
• są naturalną oczyszczalnią wody,
• stanowią miejsce rozrodu około jednej trzeciej gatunków ryb poławianych komercyjnie,
• zapewniają utrzymanie milionom ludzi na całym świecie.

Co zagraża tym niezwykłym lasom?

Największym zagrożeniem pozostają:

• zanieczyszczenie mórz i rzek,
• wycinka pod inwestycje turystyczne,
• hodowle krewetek,
• urbanizacja wybrzeży,
• wzrost poziomu mórz związany ze zmianami klimatu.

Szacuje się, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat świat utracił znaczną część historycznej powierzchni lasów namorzynowych.

Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu i Lasów Namorzynowych

26 lipca jako Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu i Lasów Namorzynowych przypomina, że te niezwykłe lasy są jednymi z najważniejszych sprzymierzeńców człowieka w walce ze zmianami klimatu. Choć rosną tysiące kilometrów od Polski, ich ochrona ma znaczenie dla całej planety. Bez namorzynów wybrzeża byłyby bardziej narażone na sztormy, oceany uboższe w życie, a atmosfera zawierałaby jeszcze więcej dwutlenku węgla.