2285 metrów nad pustynią. Dlaczego tysiące ludzi wspinają się nocą na Górę Mojżesza?
Egipt kojarzy się przede wszystkim z piramidami, rafami koralowymi i wypoczynkiem nad Morzem Czerwonym. Jednak na południu Półwyspu Synaj znajduje się miejsce zupełnie inne – surowe, tajemnicze i pełne historii. Góra Synaj, nazywana również Górą Mojżesza, od wieków przyciąga pielgrzymów, podróżników i turystów, którzy chcą zobaczyć miejsce związane z jedną z najważniejszych historii biblijnych. Jest to poszarpany nagi masyw górski z szaroczerwonego granitu. W 2002 roku obszar ten został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Tradycyjnie utożsamiana z biblijną górą Synaj (Horeb), gdzie, według Starego Testamentu, Bóg (Jahwe; Jehowa; hebr. יהוה) przekazał Mojżeszowi kamienne tablice z dziesięciorgiem przykazań i zawarł przymierze z narodem izraelskim.
Dziś największą atrakcją jest nocne wejście na szczyt i obserwowanie wschodu słońca nad pustynnymi górami Synaju. Dla wielu osób jest to jedno z najbardziej niezwykłych doświadczeń podczas pobytu w Egipcie.
Gdzie znajduje się Góra Synaj?
Góra Synaj znajduje się w południowej części Półwyspu Synajskiego w Egipcie, na terenie muhafazy Synaj Południowy, w pobliżu miasta Święta Katarzyna (Saint Catherine).
Po arabsku góra nazywana jest: Dżabal Musa (جبل موسى) – czyli Góra Mojżesza. W języku hebrajskim funkcjonuje nazwa: Har Synaj (הר סיני).
Szczyt wznosi się na wysokość około: 2285 m n.p.m.
Jest to jeden z najwyższych szczytów Półwyspu Synajskiego. Góra należy do charakterystycznego krajobrazu południowego Synaju – nagich, poszarpanych masywów zbudowanych głównie z szaroczerwonego granitu.Cały region został uznany za wyjątkowy przyrodniczo i kulturowo.
Góra Synaj pośród wszystkich oszałamiających dzieł Natury, jak żadne inne miejsce nie pasowałoby lepiej do ukazania potęgi Wszechmocnego
– John Lloyad Stephans, podróżnik
Czy to naprawdę góra, na której Mojżesz otrzymał Dekalog?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Według tradycji religijnej właśnie obecna Góra Synaj jest miejscem opisanym w Biblii jako góra Synaj lub Horeb – miejsce spotkania Mojżesza z Bogiem.
W Piśmie Świętym nazwy Synaj i Horeb pojawiają się wielokrotnie i odnoszą się do miejsca objawienia oraz zawarcia przymierza między Bogiem a Izraelitami. Tradycja chrześcijańska, a później także turystyczna, utożsamia Dżabal Musa z biblijnym Synajem. Według Biblii jest określena górą Jahwe (Jehowy) lub góra prawdziwego Boga, bowiem to określenie odnosi się szczególnie do miejsc, w których Jahwe objawił swą obecność, m.in. właśnie do tej góry (Księga Wyjścia 3:1; Księga Liczb 10:33). W Biblii nazwa Synaj występuje 38 razy, natomiast słowo Horeb – 18 razy. Pisarze biblijni posługiwali się zamiennie słowem Synaj – również nazwą całego półwyspu – oraz nazwą Horeb.
Góra Synaj i Mojżesz – najważniejsze wydarzenia biblijne
Krzew gorejący – początek historii Mojżesza
Jednym z najważniejszych wydarzeń związanych z Synajem jest historia krzewu gorejącego.
Według Biblii Mojżesz, który pasł owce swojego teścia Jetry, miał zobaczyć niezwykły krzew płonący ogniem, ale nieulegający spaleniu. W tym miejscu Bóg miał powierzyć mu misję wyprowadzenia Izraelitów z niewoli egipskiej. To właśnie wydarzenie jest jednym z fundamentów biblijnej historii Mojżesza.
Tablice Dekalogu i przymierze
Najbardziej znanym wydarzeniem związanym z Górą Synaj jest przekazanie Mojżeszowi Dziesięciu Przykazań. Według relacji biblijnej Izraelici po wyjściu z Egiptu dotarli pod górę i rozbili obóz na równinie u jej podnóża.
Mojżesz miał wejść na szczyt, gdzie otrzymał kamienne tablice z prawami Bożymi.
Z wydarzeniem tym związane są również historie:
- zawarcia przymierza między Bogiem a Izraelitami,
- powstania złotego cielca podczas nieobecności Mojżesza,
- ponownego otrzymania tablic z przykazaniami.
Gdzie obozowali Izraelici podczas wędrówki?
Tradycja wskazuje, że Izraelici rozłożyli obóz na obszarze dzisiejszej Wadi er-Raha (Dolina Ciszy) – rozległej doliny znajdującej się u stóp góry. Według opisów biblijnych miejsce to miało umożliwiać zgromadzenie dużej liczby ludzi oraz zwierząt. Do dziś doliny i pustynne równiny wokół Góry Synaj są ważnym elementem krajobrazu wycieczkowego.
Według relacji biblijnej gdy on na górze odbierał Dekalog (Dziesięć Przykazań), lud obozujący na równinie uczynił sobie złotego cielca. Rozgniewało to Boga i doprowadziło do śmierci tysięcy osób (Księga Wyjścia 32:1-35)
Na równinie powstał w owym czasie przenośny Przybytek Mojżeszowy. W tym czasie na równinie ustanowiono kapłaństwo i wprowadzono na urząd pierwszych kapłanów w przybytku (Księga Kapłańska 8:4 – 9:24; Księga Liczb 28:6), ogień od Boga uśmiercił Nadaba i Abihu, synów Aarona, za to, że ofiarowali niedozwolony ogień (Kapłańska 10:1-3), odbył się pierwszy spis mężczyzn izraelskich nadających się do wojska (Liczb 1:1-3) oraz obchodzono pierwszą Paschę po wyjściu z niewoli egipskiej (Liczb 9:1-5). Obecnie na krańcu doliny znajduje się niewielka beduińska osada Abu Sila.
Eliasz i góra Horeb
Góra Synaj jest również związana z prorokiem Eliaszem. Według Bibli Eliasz miał przybyć na Horeb, uciekając przed prześladowaniem królowej Izebel. W okolicy góry wskazuje się miejsca związane z jego pobytem, m.in. jaskinię Eliasza oraz dolinę noszącą jego imię.
Jak wygląda wejście na Górę Synaj?
Większość turystów wybiera nocną wspinaczkę.
Wyjazdy z Szarm el-Szejk zazwyczaj rozpoczynają się późnym wieczorem. Po przyjeździe pod górę grupa rozpoczyna marsz w nocy, aby dotrzeć na szczyt przed wschodem słońca.
Trasa nie jest technicznie trudna, ale wymaga:
- dobrej kondycji,
- wygodnych butów,
- przygotowania na zimno,
- cierpliwości podczas kilkugodzinnego marszu.
Szlaki na szczyt Góry Synaj
Droga Wielbłądzia – łatwiejsza trasa
Najpopularniejsza droga prowadzi tzw. Ścieżką Wielbłądzią.
Jest dłuższa, ale łagodniejsza. To właśnie nią większość turystów wchodzi nocą na górę.
Część trasy można pokonać na wielbłądzie.
Po drodze znajdują się niewielkich 5 punktów prowadzone przez miejscowych Beduinów. Są to namioty prowadzone przez lokalnych Beduinów, w których można odpocząć, napić się herbaty lub kupić przekąski.
Dłuższy, łatwiejszy szlak, którym zdecydowana większość turystów wchodzi na szczyt (a w okresie zimowym również z niego schodzi), prowadzi krętą tzw. Wielbłądzią Ścieżką lub Ścieżką Paschy (Sikkat al-Basza). Zaczyna się około 50 m za murami klasztoru; początkowo wiedzie ona przez równinę Wadi al Dajr.
Szlak wytyczoną drogą Abbas Buga prowadzącą do położonej Doliny Eliasza, a potem do Wadi al-Dajr (Wąwozu Klasztornego), tam można obserwować można niezwykłe zjawisko zmagania się dnia z nocą.
Najpierw tajemnicza różowa poświata pojawia się na wschodnim krańcu nieba, a wkrótce pojawiają się pierwsze, nieśmiałe jeszcze promienie słoneczne, które przebijają się przez oddalone synajskie szczyty. Za kilka chwil całe smugi światła zalewają liczne wadi (wąwozy) i szczeliny skalne z szaroczerwonego granitu. Zjawisko to odbywa się w mgnieniu oka. Pielgrzymi i turyści zastanawiją się: Czy podobny zachwyt przeżywał też Mojżesz, wchodzący tu na spotkanie z Bogiem?„
Trasę można pokonać w ciągu 2-3 godzin (2/3 trasy również możliwa na wielbłądzie), po drodze zlokalizowane są prowadzone przez miejscowych beduinów kamienne budki z przekąskami.
Za rozpadliną pod samym szczytem łączy się z drugą krótszą, ale o wiele bardziej stromą trasą, z tego miejsca pozostaje 750 stopni kamiennych (o różnej wysokości) do szczytu, którą można pokonać w ciągu 20-30 minut wyłącznie już pieszo (bez wielbłądów).
Schody Pokutne – stroma droga Mojżesza
Druga trasa jest znacznie bardziej wymagająca. Krótsza, trudniejsza przy wychodzeniu, dlatego większość turystów nią schodzi, (w ogóle turyści nie wchodzą nią w nocy, przewodnicy wybierają drugą dłuższą, ale łagodniejszą trasę) to Ścieżka Pana Naszego Mojżesza, którą rzekomo on sam wchodził, lub Schody Pokutne (Sikkat Sajidna Musa).
Składa się z 3750 stopni (niektóre mają nawet metr wysokości), jak głosi legenda, wykutymi w skale w VI w. przez mnicha jako pokutę za zbrodnię, której miał się dopuścić. W ciągu całego swojego 60-letniego życia mieszkał poza klasztorem i cały okres je wykuwał i układał. Za rozpadliną pod samym szczytem łączy się z drugą krótszą, ale o wiele bardziej stromą trasą, z tego miejsca pozostaje 750 stopni do szczytu, którą można pokonać w ciągu 20 minut wyłącznie już pieszo (bez wielbłądów). Natomiast w ciągu ok. 1,5 godziny można nimi zejść ze szczytu pod klasztor, u podnóża góry.
Szlak biegnie przez nieckę z 500-letnim (inne źródła mówią 1000-letnim) cyprysem, jest to małe zagłębienie w połowie ponad trzykilometrowej grani Synaju. Nazywana jest Równiną Cyprysów (inne nazwy to Kotlina Eliasza; Basen Eliasza; Płaskowyż Eliasza lub Amfiteatr Siedemdziesięciu Mędrców), w której zatrzymują się pielgrzymi, jest tu również stara studnia, z której Beduini czerpią wodę. Znajduje się tam Brama Eliasza, a 450 stopni niżej Brama Wiary, pod którą w XIX w. pielgrzymi błagali o darowanie im grzechów, zanim przepuszczono ich dalej. Według tradycji w tym miejscu prorok Eliasz usłyszał głos Boga (Księga Królewska 19:9-18) i ukrywał się w pobliskiej grocie (Jaskinia Eliasza) przed złą królową Izebel, która prześladowała proroków Bożych. Jedna z tamtejszych kapliczek poświęcona jest właśnie temu prorokowi, druga natomiast innemu prorokowi, Elizeuszowi. Miejsce kojarzone jest również z osobami towarzyszącym Mojżeszowi w wejściu na górę, gdzie mieli pozostać i czekać na niego, gdy zejdzie ze szczytu. Stąd wiodą na dół schody przez Bramę św. Stefana oraz Brama Spowiedzi. Niżej jest strumień Mojżesza oraz kapliczka Panny Marii. Zejście tym szlakiem wiedzie przez miejsca o interesującym krajobrazie oraz widokami na klasztor, przy którym kończy się trasa.
Co zobaczyć na szczycie Góry Synaj?
Na szczycie znajduje się murowana kamienna kapliczka koło Jaskini Mojżesza, w której według Biblii Bóg kazał się ukryć Mojżeszowi i która służyła mu za schronienie w czasie jego 40-dniowym pobycie na górze (Wyjścia 33:22, 28). Kapliczka ta zbudowana została w 1934 roku na miejscu wcześniejszej, która powstała w V w. Istnieje tu również bardzo mały meczet.
Największą atrakcją pozostaje jednak sam widok.
Podczas wschodu słońca pustynne góry zmieniają kolory – od ciemnych sylwetek po odcienie czerwieni, pomarańczu i złota.
Przy dobrej widoczności można zobaczyć rozległe pasma Synaju oraz odległe rejony Zatoki Akaba.
Ze szczytu nie tylko widać górskie pasmo Synaju, czerwonomorską Zatokę Akaba, ale też tereny Arabii Saudyjskiej, a nawet południowe krańce Izraela i Jordanii. Wschód słońca oglądany ze szczytu to przejmujące zjawisko. Kiedy wielka czerwona kula pomału wynurza się z wód Zatoki Akaba, spowite poranną mgłą góry przybierają barwę miedzi, tworząc majestatyczny, budzący zdrowy lęk, niezapomniany widok. Osoby przebywające na szczycie odczuwają wtedy silne emocjonalne napięcie. Góra Synaj nazywana jest przecież „klejnotem na pustkowiu”
Klasztor św. Katarzyny – najważniejszy zabytek pod Górą Synaj
U podnóża góry znajduje się jeden z najstarszych działających klasztorów chrześcijańskich świata: Klasztor św. Katarzyny. Powstał w VI wieku z rozkazu cesarza Justyniana i przez wieki był ważnym centrum religijnym. Obiekt znajduje się na liście UNESCO i jest jednym z najcenniejszych zabytków Egiptu.
Co zobaczyć w klasztorze św. Katarzyny?
Gorejący Krzew
Jednym z najważniejszych miejsc jest tradycyjnie wskazywany krzew związany z historią Mojżesza.
Starożytne ikony
Klasztor posiada wyjątkową kolekcję ikon bizantyjskich.
Biblioteka
Znajduje się tutaj jedna z najważniejszych bibliotek dawnych rękopisów chrześcijańskich.
Studnia Mojżesza
Według lokalnej tradycji jest to miejsce związane z historią Mojżesza i jego spotkania z Seforą.
Klasztor otwarty jest dla zwiedzających od godz. 9.30 do południa, z wyjątkiem piątków, niedziel i wszystkich świąt prawosławnych. Za wstęp się nie płaci, ale trzeba pamiętać o odpowiednim ubiorze, który jest surowo egzekwowany przez tutejszych zakonników. Otwarte dla zwiedzających są jedynie niewielkie jego części:
- Furtka w północnym murze niedaleko Wieży Klebera, od nazwiska napoleońskiego generała, który nakazał ją odbudować.
- Dziedziniec ze Studnią Mojżesza, przy której spotkał on Seforę swą przyszłą żonę.
- Kościół Przemienienia, podobno najstarszy czynny kościół na świecie oraz księgarnia.
- Kaplica Krzewu Gorejącego, która znajduje się za ikonostasem, można oglądać tylko po uzyskaniu zezwolenia. Tutejsi zakonnicy zapewniają, że właśnie tu Mojżesz po raz pierwszy był świadkiem obecności Boga, który pod postacią krzewu gorejącego objawił mu swoje imię (hebr. יהוה; Jahwe; Jehowa) i jego znaczenie. Bóg nakazał mu spełnić misję wyprowadzenia ludu izraelskiego z niewoli egipskiej i osiedlenia go w ziemi Kanaan. Mnisi uważają to miejsce za najświętsze na ziemi, dlatego proszą gości o zdjęcie butów — tak jak według Biblii Bóg nakazał Mojżeszowi (Księga Wyjścia 3:5). Krzew ten przeniesiono za absydę bazyliki, w związku z wybudowaniem na miejscu, w którym rósł pierwotnie, Kaplicy Heleny.
- Brama Główna – która jest zamknięta – znajduje się tam specjalny otwór do wylewania na atakujących wrzącego oleju.
- Poza murami klasztoru – wysokimi na 10-15 m i szerokimi na 2-3 m – znajduje się Kaplica św. Tryfona, zwana także Domem Czaszek z poukładanymi kośćmi wielu pokoleń zakonników i pustelników. Kości są dokładnie pogrupowane: osobno kości nóg, osobno rąk, osobno czaszki i pozostałe. Zabezpieczone są specjalnymi klatkami z siatki. Za nim znajduje się maleńki kilku grobowy cmentarzyk. Według zwyczaju, gdy umiera zakonnik, usuwa się szczątki z najstarszego grobu, by przygotować miejsce na jego pochówek. Każdy zakonnik spodziewa się, że pewnego dnia jego kości spoczną wraz z innymi.
- Biblioteka znajdująca się na piętrze jest zamknięta dla zwiedzających. Zawiera przeszło 4500 prac w języku greckim, arabskim, syryjskim i egipskim. Biblioteka klasztorna zawiera, drugą co do wielkości zaraz po watykańskiej, kolekcje literatury religijnej i manuskryptów. Swego czasu znajdował się tutaj cały bezcenny Kodeks synajski. Czasami pozwala się oglądać tutejsze ogrody.
- Wewnątrz granitowej Bazyliki św. Katarzyny’ nie można robić zdjęć, można w niej zobaczyć m.in. mury, filary oraz cedrowe drzwi między przedsionkiem a nawą z lat 542-551, kiedy ta bazylika powstała. Obecny wystrój wnętrza przystosowano do greckiego obrządku prawosławnego , zmieniając pierwotne urządzenie bazyliki. Jest ona trójnawowa z wewnętrzną absydą. Jedna z mozaik w bazylice przedstawia biblijnej sceny Przemienienia Pańskiego, wykonane na zlecenie cesarza Justyniana. Postać Jezusa Chrystusa z brodą w białym płaszczu i tunice, obramowanego złotym pasem i z głową otoczoną złotym nimbem, umieszczono w niebieskiej mandorli, z rozchodzącymi się z niej promieniami. Obok Jezusa stoją prorocy Eliasz i Mojżesz, a pod nią trzej apostołowie na kolanach. Obramowanie sklepienia absydy stanowią medaliony z głowami apostołów, proroków oraz króla Izraela – Dawida. Na froncie łuku triumfalnego, poniżej dwóch aniołów lecących z insygniami władzy w stronę centralnie umieszczonego baranka, znajdują się dwa medaliony z głowami Marii i Jana Chrzciciela, a powyżej aniołów dwie sceny z Mojżeszem zdejmującym sandały przed krzakiem ognistym i otrzymującym od Boga Dziesięć Przykazań. Wizerunek Chrystusa Pantokratora na ikonie z VI w. – z kodeksem w lewej dłoni i błogosławiąca prawą ręką. Właśnie dzięki monasterowi na Synaju ikonoklazm przetrwały jedyne zachowane do dzisiaj ikony wczesnochrześcijańskie w stylu konstantynopolitańskim, zbiór liczy ponad 2200 ikon, na których zapisana została historia monastyru, którą można obejrzeć w Galerii Klasztornej.
- O świcie można usłyszeć 33 uderzenia dzwonu, które symbolizują liczbę lat życia Jezusa Chrystusa.
- W pobliżu klasztoru rozciąga się Wadi er-Raha (Dolina Ciszy), na tej równinie prawdopodobnie obozowali Izraelici w czasie wędrówki z Egiptu do Ziemi Obiecanej.
Co roku przez monaster przewija się ponad 100 000 osób. Najwięcej wycieczek do Klasztoru połączonymi z wcześniejszym nocno-porannym wspinaczce na Górę Synaj, organizują biura turystyczne z Szarm el-Szejk. Na terenie klasztoru można także przenocować w tzw. Domu Gościnnym, prowadzonym przez mnichów, oraz pożywić się w niewielkim punkcie gastronomicznym
Przez większą część swych dziejów pobliski klasztor ten wraz z górą Synaj był tak odizolowany, że rzadkich gości witano tu z otwartymi ramionami. Mnisi obejmowali ich, serdecznie całowali, a nawet myli im nogi. Przybysze mogli swobodnie poruszać się wśród licznych zabudowań otoczonych prawie 14-metrowymi murami klasztornymi. Obecnie z powodu tłumów turystów klasztor jest udostępniany zwiedzającym tylko pięć razy w tygodniu, po trzy godziny dziennie. Turyści oglądają jedynie niewielką jego część. Wzniesiony jest na wysokości 1570 m n.p.m., należy do prawosławnych Greków. Tutejszy przeor nosi godność arcybiskupa Synaju, od grudnia 1973 roku arcybiskup Damian (najczęściej przebywa w Kairze lub Raifie w Libanie).
Teren klasztoru obejmuje Autonomiczną Cerkiew Prawosławną Świętej Góry Synaj, która wchodzi w skład prawosławnego patriarchatu jerozolimskiego. Zwierzchnik Cerkwi jest równocześnie przełożonym monasteru.
Klasztor znany jako wcześniejsze miejsce, gdzie Bóg przemówił do Mojżesza, ukazując się za pomocą swego anioła jako płonący krzak. W związku z tym wydarzeniem w 337 roku n.e. cesarzowa Helena kazała wznieść kaplicę wokół domniemanego Krzewu Gorejącego. W VI w. z inicjatywy cesarza Justyniana została otoczona wysokimi (do 15 m) murami, które zaprojektował Stephanos Ailisios. Klasztor chroniony był wówczas przez 200 strażników – połowę stanowili Grecy i Słowianie, od których pochodzenie wywodzi się pobliskie beduińskie plemię Dżabalija (z którego pochodzą miejscowi przewodnicy po Górze Synaj).
Jednym z najsłynniejszych zakonników był św. Jan Klimak, żyjący w VII w., który napisał dzieło Drabina. To tu odkrycie ok. X wieku relikwii Katarzyny z Aleksandrii spowodowało napływ pielgrzymów w czasie wojen krzyżowców. Obecnie żyje tu ok. 20 mnichów, przybyłych w większości z góry Athos w Grecji. Na terenie monastyru znajduje się także meczet z X w. wybudowany prawdopodobnie dla beduinów zatrudnianych do pracy w monasterze, a tym samym w celu usatysfakcjonowania władz islamskich. Dzięki temu muzułmanie przez kilkanaście wieków rzadko atakowali monaster. Co ciekawe, wieża kościoła góruje nad nim, co w krajach islamskich zdarza się niezwykle rzadko.
Sąsiednia góra Synaj (zwana też Górą Mojżesza), to miejsce, gdzie jak mówi historia i Pismo Święte, Mojżesz otrzymał od Boga Dziesięć Przykazań.
Jest to najstarszy klasztor chrześcijański w Egipcie. Pierwszą kaplicę w tym miejscu zbudowała cesarzowa Helena, matka Konstantyna Wielkiego. Reszta zabudowań klasztornych powstała w VI w. n.e. na rozkaz cesarza Justyniana I. Patronką klasztoru jest Katarzyna z Aleksandrii.
Według tradycji na pobliskiej Górze Świętej Katarzyny, gdzie obecnie znajduje się niewielka Kaplica św. Katarzyny, ciało 18 letniej zamordowanej chrześcijanki Katarzyny z Aleksandrii, zostało umieszczone przez aniołów na najwyższym szczycie. W X w. zostało ono przeniesione przez mnichów-pustelników na dół góry i umieszczone w złotej trumnie w wybudowanym tutejszym klasztorze św. Katarzyny. Od tego czasu miejsce to zaczęto łączyć z jej kultem.
W klasztorze przechowywany jest bogaty zbiór wczesnochrześcijańskich ilustrowanych manuskryptów w różnych językach oraz ikon. W 1859 roku niemiecki biblista Konstanty Tischendorf odkrył w klasztorze grecki manuskrypt biblijny z IV w., tzw. Kodeks Synajski. Obejmuje on znaczną część Starego Testamentu według greckiej Septuaginty oraz cały Nowy Testament. Należy do najstarszych znanych kopii całego tego tekstu Biblii.
Na murze klasztornym widnieje tłumaczenie pozostawionego przez Tischendorfa listu z obietnicą, iż na pierwszą prośbę Świętego Bractwa Góry Synaj zwróci manuskrypt, nieuszkodzony i w dobrym stanie. Jednakże Tischendorf tu nigdy z nim nie powrócił. W roku 1975 pod północnym murem klasztoru znaleziono 47 skrzyń z ikonami i pergaminami. Odkryto też przeszło dziesięć brakujących kart z Kodeksu Synajskiego. Do tej pory zostały udostępnione tylko bardzo wąskiemu gronu naukowców.
W ramach kompleksu klasztornego na Górze Synaj wybudowano ok. 20 świątyń. Główną świątynią jest cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego. Monaster posiada także filie na terenie Kairu oraz w Libanie, Cyprze, Grecji oraz Konstantynopola. W Kairze bracia prowadzą własną szkołę. 26 lutego 2000 roku podczas pielgrzymki do Egiptu z okazji Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 klasztor odwiedził zwierzchnik kościoła rzymskokatolickiego oraz katolickich Kościołów wschodnich – papież Jan Paweł II (jako pierwszy w historii).
Jak dojechać na Górę Synaj z Szarm el-Szejk?
Najłatwiejszą opcją jest wykupienie wycieczki fakultatywnej.
Odległość z Szarm el-Szejk wynosi około 100 km drogą lądową.
Typowy program:
- odbiór z hotelu,
- nocny przejazd przez pustynię,
- wejście na Górę Synaj,
- wschód słońca,
- zejście,
- zwiedzanie klasztoru,
- powrót do hotelu.
Całość trwa zwykle kilkanaście godzin.
Ile kosztuje wycieczka na Górę Synaj?
Ceny zależą od organizatora.
Orientacyjnie:
- wycieczka grupowa: około 25–40 $ za osobę,
- prywatna wycieczka z przewodnikiem: drożej,
- przejazd na wielbłądzie: dodatkowa opłata około 10$.
Przed zakupem warto sprawdzić:
- czy cena obejmuje bilety,
- czy jest przewodnik,
- czy zapewniony jest transport,
- czy wycieczka obejmuje klasztor.
Kiedy najlepiej jechać na Górę Synaj?
Najlepszy okres: październik – kwiecień. Wtedy temperatury są bardziej komfortowe. Latem w ciągu dnia pustynia jest bardzo gorąca, dlatego nocne wejście jest jedyną rozsądną opcją. W okresie jesienno-wiosennym, kiedy dzień jest krótszy, dłużej poczekamy na wschód słońca, automatycznie krótszy jest też czas na zejście ze szczytu, by zdążyć na otwarcie klasztoru.
Co zabrać na Górę Synaj?
Najważniejsze rzeczy:
- paszport,
- ciepłą bluzę lub kurtkę,
- wygodne buty,
- latarkę,
- wodę,
- aparat lub telefon,
- nakrycie głowy.
Wiele osób jest zaskoczonych, że na Synaju w letnią noc może być naprawdę zimno (w okresie zimowym na szczycie może być przymrozek).
Czy warto wybrać się na Górę Synaj?
Jeżeli podczas pobytu w Szarm el-Szejk chcesz zobaczyć coś więcej niż plaże i rafy koralowe, ta wycieczka jest jedną z najlepszych propozycji.
Góra Synaj łączy:
- historię,
- religię,
- niezwykłe krajobrazy,
- pustynną przygodę.
To miejsce, gdzie starożytne opowieści spotykają się z rzeczywistym krajobrazem gór Egiptu.
Dla wielu podróżników nocna wspinaczka i pierwszy promień słońca nad Synajem pozostają jednym z najpiękniejszych wspomnień z podróży.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy Góra Synaj jest trudna do zdobycia?
Nie wymaga doświadczenia górskiego, ale wymaga kondycji i przygotowania.
Czy można wejść na Górę Synaj bez przewodnika?
Teoretycznie istnieje taka możliwość, jednak większość turystów korzysta z lokalnych przewodników.
Czy warto wejść na wschód słońca?
Tak. To najpopularniejszy i najbardziej spektakularny moment wizyty.
Czy Góra Synaj znajduje się blisko Szarm el-Szejk?
Tak, można tam dotrzeć podczas jednodniowej wycieczki.
Czy klasztor św. Katarzyny warto zobaczyć?
Tak. To jeden z najważniejszych zabytków religijnych Egiptu.
Co roku przez szczyt przewija się około 100 000 osób. Najczęściej są to nocno – poranne wycieczki na Górę Synaj, by podziwiać wschód słońca, organizowane przez biura turystyczne z oddalonego o ok. 100 km kurortu Szarm el-Szejk (w linii prostej ok. 80 km), a przewodnikami są miejscowi beduini z osady Al-Milga. Góra Synaj jest miejscem pielgrzymek poczynając od III, IV w. Wówczas to chrześcijanie w jej okolicy utworzyli małe wspólnoty monastyczne. Pierwsza spisana relacja z pielgrzymki na górę Synaj pochodzi z ok. 381-385 roku, kiedy to pochodząca najprawdopodobniej z Półwyspu Iberyjskiego Egeria]] opisała go w dziele znanym jako Itinerarium Egeriae lub Peregrinatio Aetheriae ad loca sancta.
Kodeks Synajski a Stalin
Kodeks Synajski (łac. Codex Sinaiticus) spisany po grecku, jeden z najważniejszych manuskryptów Septuaginty i Nowego Testamentu. Odkryty w 1859 roku przez Konstantina von Tischendorfa w bibliotece klasztoru pod górą Synaj i opublikowany w 1862 roku. W 1932 roku został zakupiony przez British Library (Add. 43725). Manuskrypt ten oznaczany jest hebrajską literą א. Prawdopodobnie powstał on pomiędzy rokiem 330 a 350. Uważa się, że jest on jednym z 50 egzemplarzy Nowego Testamentu zleconych do przepisania przez cesarza Konstantyna.
Niemiecki protestancki biblista Konstantin von Tischendorf przeświadczony, że analiza starych rękopisów dowiedzie wierności tekstu biblijnego wobec wysuwanej wówczas krytyki. Postanowił samodzielnie zbadać wszystkie znane manuskrypty.
Po czteroletnich poszukiwaniach w europejskich bibliotekach, przybył w maju 1844 roku do klasztoru, ufortyfikowanej siedziby prawosławnych greckich mnichów można było się dostać jedynie w koszu opuszczanym na linie przez niewielki otwór w murze.
Pozwolono mu przez kilka dni prowadzić poszukiwania w 3 klasztornych bibliotekach, ale bez rezultatu. Kiedy miał już opuścić klasztor zauważył wypełniały wielki kosz, stojący w hallu biblioteki głównej z starożytnymi pergaminami, które mnisi mieli spalić, podobnie jak już postąpiono z dwoma pełnymi koszami. Tischendorf znalazł wśród tych pergaminów 129 kart pochodzących z greckiego przekład fragmentów tzw. Starego Testamentu. Otrzymał pozwolenie na zabranie zaledwie 43 arkuszy, a pozostałe musiał zostawić. Ten grecki manuskrypt biblijny z IV wieku, nazywany obecnie Kodeksem Synajskim, obejmuje on znaczną część Starego Testamentu według greckiej Septuaginty oraz cały tzw. Nowy Testament i należy do najstarszych znanych kopii całego tekstu tej części Biblii.
W styczniu 1853 roku Tischendorf ponownie odwiedził ten synajski klasztor, lecz znalazł tylko jeden fragment Księgi Rodzaju, należący do tego samego rękopisu z IV wieku n.e. W całości składał się prawdopodobnie z 730 kart. Zapisany był samymi wielkimi literami alfabetu greckiego na cienkich skórach owczych i kozich, brązowym i czarnym atramentem. Tytuły Psalmów i Pieśni nad Pieśniami wyróżniono czerwoną barwą. Tekst spisany jest przez czterech kopistów w języku greckim; pisany jest jednym ciągiem, bez podziału na słowa i wersety. Karty mają wymiary 38 na 34 centymetry.
W 1859 roku Tischendorf był w klasztorze po raz trzeci, uzyskując wsparcie finansowe rządu rosyjskiego. W przeddzień jego odjazdu przypadkowo pokazano mu nie tylko te arkusze, które ocalił przed ogniem 15 lat wcześniej, ale też inne. Zawierały one komplet greckiego Nowego Testamentu oraz fragment greckiego przekładu Starego Testamentu.
Tischendorfowi pozwolono zabrać te rękopisy do Kairu, aby je skopiował i w końcu zawieźć je carowi Rosji jako dar od mnichów. Istnieją różne wersje tego wydarzenia n.p. mnisi do dziś twierdzą, że cenny manuskrypt został jedynie wypożyczony, a ponieważ nigdy nie został oddany, więc Tischendorf jest złodziejem. Na murze klasztornym widnieje tłumaczenie pozostawionego przez Tischendorfa listu z obietnicą, iż „na pierwszą prośbę Świętego Bractwa Góry Synaj zwróci manuskrypt, nieuszkodzony i w dobrym stanie”. Jednakże nie wywywiązał się z tej obietnicy. Inna wersja wskazuje, że mnisi za zgodą arcybiskupa Synaju oddali Biblię za 9 000 rubli w złocie.
W 1933 roku Józef Stalin sprzedał 347 kart za 100 000 funtów dla British Museum w Londynie.
Obecnie znajdują się one w londyńskim Muzeum Brytyjskim (zdecydowana większość stron), wystawione obok Kodeksu Aleksandryjskiego. Poprzednio wywiezione 43 karty przechowywane są w Bibliotece Uniwersytetu Lipskiego w Niemczech oraz 5 stron w Narodowej Bibliotece Rosji w Sankt Petersburgu oraz 12 w Klasztorze św. Katarzyny w Egipcie.
W roku 1975 pod północnym murem klasztoru znaleziono 47 skrzyń z ikonami i pergaminami. Odkryto też dwanaście brakujących kart i kilkanaście fragmentów z Kodeksu synajskiego. Do tej pory zostały udostępnione tylko bardzo wąskiemu gronu uczonych.
W 2010 roku mnastąpiła uroczysta prezentacja scalonej najstarszej Biblii świata. Zebranie całości na CD-ROM-ie kosztowało ponad milion dolarów. Do greckiego tekstu oryginalnego zostały dołączone przekłady na angielski, niemiecki, hiszpański i nowogrecki. Wydano faksymile kodeksu w wersji papierowej.
Stan techniczny stron kodeksu nie pozwala na ich transport, dlatego uczeni postanowili dokonać jego rekonstrukcji wirtualnej. Udostępniono go też w internecie, przez zespół specjalistów europejskich, amerykańskich oraz egipskich i rosyjskich. W 2005 roku mnisi synajscy zgodzili się oni wziąć udział w projekcie digitalizacji kodeksu, pomimo ich żądań zwrotu do ich klasztoru wszystkich kart kodeksu.
Jest bardzo ważnym świadkiem tekstu Nowego Testamentu. W sekcji Ewangelie ustępuje tylko dla Kodeksu Watykańskiego (Ewangelia Jana 1:1-8, 38 przekazuje tekst zachodni), natomiast w Listach jest najważniejszym świadkiem tekstu. Tekst Apokalipsy, zawiera wiele braków i dowolnych przeinaczeń i tym samym jest w tym wypadku niewielkiej wartości i ustępuje nie tylko dla Kodeksu Aleksandryjskiego i p47, ale nawet dla niektórych minuskułów.
Będąc w Szarm el-Szejk, Dahab albo w Tabie koniecznie wejdź na Górę Synaj…

